Compute
AWS Wavelength
5G Edge Computing, ultra-low latency cho mobile apps
Tổng quan
AWS Wavelength là dịch vụ cho phép bạn chạy AWS compute và storage ngay tại edge của mạng 5G của các nhà mạng viễn thông. Mục tiêu: ultra-low latency cho mobile và connected devices.
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ AWS Wavelength Architecture │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ Mobile Device (5G) │
│ │ │
│ │ 📶 5G Network │
│ ▼ │
│ ┌─────────────────────────────────────────┐ │
│ │ Telecom Provider (Verizon, etc.) │ │
│ │ ┌─────────────────────────────────┐ │ │
│ │ │ WAVELENGTH ZONE │ │ ┌───────────────────┐ │
│ │ │ ┌───────┐ ┌───────┐ │ │ │ AWS Region │ │
│ │ │ │ EC2 │ │ EBS │ │◄──┼─────►│ (Parent) │ │
│ │ │ └───────┘ └───────┘ │ │ │ │ │
│ │ │ ┌───────┐ ┌───────┐ │ │ │ Full AWS │ │
│ │ │ │ ECS │ │ EKS │ │ │ │ Services │ │
│ │ │ └───────┘ └───────┘ │ │ └───────────────────┘ │
│ │ └─────────────────────────────────┘ │ │
│ └─────────────────────────────────────────┘ │
│ │
│ Latency: < 10ms (single-digit milliseconds) │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘Tại sao cần AWS Wavelength?
Vấn đề với Traditional Architecture
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ Traditional vs Wavelength Architecture │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ TRADITIONAL (High Latency): │
│ ┌────────┐ ┌──────────┐ ┌──────────┐ ┌───────────────┐ │
│ │ Mobile │───►│ 5G Tower │───►│ Internet │───►│ AWS Region │ │
│ │ Device │ │ │ │ │ │ (far away) │ │
│ └────────┘ └──────────┘ └──────────┘ └───────────────┘ │
│ │
│ Latency: 50-100ms+ (qua nhiều hops, qua Internet) │
│ │
│ ───────────────────────────────────────────────────────────────────── │
│ │
│ WITH WAVELENGTH (Ultra-Low Latency): │
│ ┌────────┐ ┌──────────────────────────────┐ │
│ │ Mobile │───►│ 5G Tower + Wavelength Zone │ │
│ │ Device │ │ ┌─────────────────────────┐ │ │
│ └────────┘ │ │ EC2, EBS (AWS infra) │ │ │
│ │ └─────────────────────────┘ │ │
│ └──────────────────────────────┘ │
│ │
│ Latency: < 10ms (traffic KHÔNG rời mạng 5G!) │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘Key Insight
Wavelength đặt AWS compute NGAY TRONG mạng 5G của nhà mạng → Traffic không cần đi ra Internet → Ultra-low latency!
"Edge của mạng 5G" nghĩa là gì?
Đây là câu hỏi quan trọng: "Edge" ở đây nghĩa là gì? Khác gì với đặt tại data center của mình?
Vị trí vật lý thực tế
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ PHYSICAL LOCATION - SERVER Ở ĐÂU? │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ 📱 Your Phone │
│ │ │
│ │ sóng 5G │
│ ▼ │
│ 📡 Cell Tower (Trạm BTS) │
│ │ │
│ │ (kết nối nội bộ nhà mạng) │
│ ▼ │
│ ┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐ │
│ │ 🏢 TELECOM DATA CENTER (của Verizon, Viettel, VNPT...) │ │
│ │ │ │
│ │ ┌──────────────────────────┐ │ │
│ │ │ 🔷 WAVELENGTH ZONE │ ← AWS đặt servers TẠI ĐÂY! │ │
│ │ │ (EC2, EBS...) │ (trong DC của nhà mạng, không phải DC │ │
│ │ └──────────────────────────┘ của bạn hay của AWS!) │ │
│ │ │ │
│ │ [Core Network Equipment] [Billing Systems] [Other Telecom Stuff] │ │
│ │ │ │
│ └─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘ │
│ │
│ "Edge" = RÌA của mạng = điểm GẦN NHẤT với người dùng trong hệ thống nhà mạng │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘So sánh 3 loại vị trí khác nhau
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ 3 LOẠI VỊ TRÍ KHÁC NHAU │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ 1️⃣ AWS OUTPOSTS │
│ ┌───────────────────────────────────────────────────────────────┐ │
│ │ 🏭 YOUR COMPANY'S DATA CENTER │ │
│ │ │ │
│ │ ┌─────────────────┐ │ │
│ │ │ 🔶 OUTPOSTS │ ← AWS gửi hardware đến DC CỦA BẠN │ │
│ │ │ (EC2, EBS...) │ │ │
│ │ └─────────────────┘ │ │
│ │ │ │
│ │ [Your servers] [Your storage] [Your network] │ │
│ └───────────────────────────────────────────────────────────────┘ │
│ 📍 Địa chỉ: VĂN PHÒNG / NHÀ MÁY của công ty bạn │
│ │
│ ───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────── │
│ │
│ 2️⃣ AWS WAVELENGTH │
│ ┌───────────────────────────────────────────────────────────────┐ │
│ │ 🏢 TELECOM'S DATA CENTER (Verizon, KDDI...) │ │
│ │ │ │
│ │ ┌─────────────────┐ │ │
│ │ │ 🔷 WAVELENGTH │ ← AWS đặt hardware trong DC NHÀ MẠNG │ │
│ │ │ (EC2, EBS...) │ │ │
│ │ └─────────────────┘ │ │
│ │ │ │
│ │ [5G Core] [Network Equipment] [Telecom infrastructure] │ │
│ └───────────────────────────────────────────────────────────────┘ │
│ 📍 Địa chỉ: Data center của NHÀ MẠNG VIỄN THÔNG │
│ │
│ ───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────── │
│ │
│ 3️⃣ AWS REGION (thông thường) │
│ ┌───────────────────────────────────────────────────────────────┐ │
│ │ 🏛️ AWS's OWN DATA CENTER │ │
│ │ │ │
│ │ [EC2] [S3] [RDS] [Lambda] [Full services] │ │
│ │ │ │
│ └───────────────────────────────────────────────────────────────┘ │
│ 📍 Địa chỉ: DC của AWS (Singapore, Tokyo, Virginia...) │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘Tại sao Wavelength nhanh hơn cho 5G?
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ ĐƯỜNG ĐI CỦA DATA │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ KHÔNG DÙNG WAVELENGTH (chậm - qua Internet): │
│ │
│ 📱 Phone → 📡 Tower → 🏢 Telecom DC → 🌐 INTERNET → 🏛️ AWS Region │
│ ↑ │
│ (phải đi qua đây = CHẬM!) │
│ │
│ Latency: 50-100ms+ │
│ │
│ ───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────── │
│ │
│ DÙNG WAVELENGTH (nhanh - không ra Internet): │
│ │
│ 📱 Phone → 📡 Tower → 🏢 Telecom DC ───┐ │
│ │ │ │
│ ▼ │ │
│ ┌──────────┐ │ │
│ │WAVELENGTH│◄────┘ (xử lý NGAY TẠI ĐÂY, không đi đâu cả!) │
│ │ ZONE │ │
│ └──────────┘ │
│ │
│ Latency: < 10ms │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘Tóm lại sự khác biệt chính
| Outposts | Wavelength | |
|---|---|---|
| Hardware đặt ở đâu? | 🏭 DC của CÔNG TY BẠN | 🏢 DC của NHÀ MẠNG |
| Ai sở hữu building? | Bạn sở hữu/thuê | Verizon/KDDI/Viettel sở hữu |
| Tối ưu cho ai? | Users/devices trong văn phòng bạn | Users dùng 5G mobile |
| Traffic đi như thế nào? | Qua network nội bộ công ty | Qua mạng 5G của nhà mạng |
Nói đơn giản:
- Outposts = AWS mang server đến văn phòng của bạn
- Wavelength = AWS mang server đến nhà của Verizon/nhà mạng
Use Cases
| Use Case | Mô tả | Yêu cầu Latency |
|---|---|---|
| Real-time Gaming | Mobile games multiplayer, cloud gaming | < 20ms |
| AR/VR Applications | Augmented/Virtual Reality experiences | < 20ms |
| Live Video Streaming | Interactive live streams, broadcasts | < 50ms |
| Autonomous Vehicles | Connected cars, real-time decisions | < 10ms |
| Smart Factories | Industrial IoT, robotics | < 10ms |
| Healthcare | Remote surgery, real-time diagnostics | < 10ms |
| ML Inference | Real-time AI at edge | < 20ms |
Ví dụ thực tế: Mobile Gaming
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ Mobile Gaming với Wavelength │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ Player A (NYC) Player B (LA) │
│ 📱 📱 │
│ │ │ │
│ ▼ ▼ │
│ ┌─────────────┐ ┌─────────────┐ │
│ │ Wavelength │ │ Wavelength │ │
│ │ Zone NYC │◄────────────────►│ Zone LA │ │
│ │ │ Game State │ │ │
│ │ Game Server │ Sync │ Game Server │ AWS Region │
│ │ │ │ │ ┌──────────┐ │
│ └──────┬──────┘ └──────┬──────┘ │ Backend │ │
│ │ │ │ Database │ │
│ └────────────────────────────────┼──────────────►│ Analytics│ │
│ │ └──────────┘ │
│ │ │
│ Local processing = < 10ms latency per player │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘Wavelength Zone là gì?
Wavelength Zone = AWS infrastructure được đặt trong data center của nhà mạng viễn thông.
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ Wavelength Zone Details │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ Telecom Data Center (e.g., Verizon) │
│ ┌───────────────────────────────────────────────────────────────────────┐ │
│ │ │ │
│ │ ┌─────────────────────────────────────┐ │ │
│ │ │ WAVELENGTH ZONE │ │ │
│ │ │ ┌───────────┐ ┌───────────┐ │ │ │
│ │ │ │ EC2 │ │ EBS │ │ ┌───────────────────┐ │ │
│ │ │ │ Instances │ │ Volumes │ │ │ │ │ │
│ │ │ └───────────┘ └───────────┘ │ │ 5G Network │ │ │
│ │ │ ┌───────────┐ ┌───────────┐ │◄──►│ Infrastructure │ │ │
│ │ │ │ ECS │ │ EKS │ │ │ │ │ │
│ │ │ │ │ │ │ │ └───────────────────┘ │ │
│ │ │ └───────────┘ └───────────┘ │ │ │
│ │ │ │ │ │
│ │ │ Carrier Gateway ─────────────────►│───► AWS Region │ │
│ │ │ │ │ │
│ │ └─────────────────────────────────────┘ │ │
│ │ │ │
│ └───────────────────────────────────────────────────────────────────────┘ │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘Carrier Partners
| Carrier | Regions | Coverage |
|---|---|---|
| Verizon | US | Multiple cities |
| Vodafone | Europe | UK, Germany |
| KDDI | Japan | Tokyo, Osaka |
| SK Telecom | South Korea | Seoul |
| Bell Canada | Canada | Toronto, etc. |
AWS Services trong Wavelength Zone
Services được hỗ trợ
| Service | Mô tả |
|---|---|
| EC2 | Compute instances (limited instance types) |
| EBS | Block storage |
| ECS | Container orchestration |
| EKS | Kubernetes |
| VPC | Subnets trong Wavelength Zone |
Services KHÔNG có trong Wavelength Zone
| Service | Giải pháp |
|---|---|
| S3 | Dùng S3 từ Parent Region |
| RDS | Dùng RDS từ Parent Region hoặc self-managed DB |
| Lambda | Dùng Lambda từ Parent Region |
| CloudFront | Không cần - Wavelength đã là edge! |
Network Architecture
Carrier Gateway
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ Wavelength Networking Components │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ ┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────┐ │
│ │ YOUR VPC │ │
│ │ ┌───────────────────────────┐ ┌────────────────────────────────┐ │ │
│ │ │ Wavelength Subnet │ │ Regular Subnet (Region) │ │ │
│ │ │ (in Wavelength Zone) │ │ (in Availability Zone) │ │ │
│ │ │ ┌─────────┐ │ │ ┌─────────┐ │ │ │
│ │ │ │ EC2 │ │ │ │ EC2 │ │ │ │
│ │ │ └────┬────┘ │ │ └────┬────┘ │ │ │
│ │ │ │ │ │ │ │ │ │
│ │ └────────┼──────────────────┘ └────────┼───────────────────────┘ │ │
│ │ │ │ │ │
│ │ ▼ ▼ │ │
│ │ ┌────────────────┐ ┌─────────────────┐ │ │
│ │ │ Carrier Gateway│ │ Internet Gateway│ │ │
│ │ │ (for 5G traffic) │ (for Internet) │ │ │
│ │ └────────┬───────┘ └────────┬────────┘ │ │
│ └────────────┼─────────────────────────────┼──────────────────────────┘ │
│ │ │ │
│ ▼ ▼ │
│ 5G Mobile Devices Internet │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘Key Networking Concepts
| Component | Chức năng |
|---|---|
| Wavelength Subnet | Subnet đặt trong Wavelength Zone |
| Carrier Gateway | Gateway để mobile devices truy cập (tương tự Internet Gateway) |
| Carrier IP | Public IP được cấp bởi carrier (không phải AWS) |
So sánh: Wavelength vs Outposts vs Local Zones
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ Edge Computing Solutions Comparison │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ ┌─────────────────┐ ┌─────────────────┐ ┌─────────────────────────────┐ │
│ │ AWS Wavelength │ │ AWS Outposts │ │ AWS Local Zones │ │
│ ├─────────────────┤ ├─────────────────┤ ├─────────────────────────────┤ │
│ │ 📍 Telecom 5G │ │ 📍 Your Data │ │ 📍 AWS facility near cities │ │
│ │ Edge │ │ Center │ │ │ │
│ ├─────────────────┤ ├─────────────────┤ ├─────────────────────────────┤ │
│ │ 🎯 Mobile 5G │ │ 🎯 Hybrid cloud │ │ 🎯 City users low latency │ │
│ │ apps │ │ Data residency│ │ │ │
│ ├─────────────────┤ ├─────────────────┤ ├─────────────────────────────┤ │
│ │ ⚡ < 10ms │ │ ⚡ Depends on │ │ ⚡ < 10ms │ │
│ │ (5G traffic) │ │ your setup │ │ (specific cities) │ │
│ ├─────────────────┤ ├─────────────────┤ ├─────────────────────────────┤ │
│ │ 💻 EC2, EBS, │ │ 💻 Full AWS │ │ 💻 EC2, EBS, ELB, RDS... │ │
│ │ ECS, EKS │ │ services │ │ │ │
│ ├─────────────────┤ ├─────────────────┤ ├─────────────────────────────┤ │
│ │ 🏢 AWS manages │ │ 🏢 AWS manages │ │ 🏢 AWS manages │ │
│ │ at Telecom DC│ │ at YOUR DC │ │ at AWS DC │ │
│ └─────────────────┘ └─────────────────┘ └─────────────────────────────┘ │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘Decision Tree
Cần low latency?
│
▼
┌───────────────┴───────────────┐
│ │
Cho mobile Cho fixed
5G devices? location users?
│ │
▼ ▼
AWS WAVELENGTH ┌─────────┴─────────┐
│ │
In your DC? Near cities?
│ │
▼ ▼
AWS OUTPOSTS AWS LOCAL ZONESHands-on: Deploy App to Wavelength
Step 1: Enable Wavelength Zone
# Get available Wavelength Zones
aws ec2 describe-availability-zones \
--filters "Name=zone-type,Values=wavelength-zone"
# Opt-in to Wavelength Zone
aws ec2 modify-availability-zone-group \
--group-name us-east-1-wl1-nyc-wlz-1 \
--opt-in-status opted-inStep 2: Create VPC and Wavelength Subnet
# Create VPC (or use existing)
aws ec2 create-vpc --cidr-block 10.0.0.0/16
# Create Wavelength Subnet
aws ec2 create-subnet \
--vpc-id vpc-xxx \
--cidr-block 10.0.1.0/24 \
--availability-zone us-east-1-wl1-nyc-wlz-1Step 3: Create Carrier Gateway
# Create Carrier Gateway
aws ec2 create-carrier-gateway --vpc-id vpc-xxx
# Update route table for Wavelength subnet
aws ec2 create-route \
--route-table-id rtb-xxx \
--destination-cidr-block 0.0.0.0/0 \
--carrier-gateway-id cagw-xxxStep 4: Launch EC2 in Wavelength Zone
# Launch instance
aws ec2 run-instances \
--image-id ami-xxx \
--instance-type t3.medium \
--subnet-id subnet-wavelength-xxx \
--associate-carrier-ip-addressPricing
Chi phí bao gồm
| Component | Pricing |
|---|---|
| EC2 Instances | Theo on-demand hoặc reserved pricing |
| EBS Volumes | Standard EBS pricing |
| Data Transfer | Carrier network → Wavelength Zone: FREE |
| Wavelength Zone → AWS Region: Charges apply | |
| Wavelength Zone → Internet: Charges apply |
Data từ 5G devices đến Wavelength Zone là FREE! Đây là lợi thế lớn vì traffic không đi qua Internet.
Exam Tips (SAA-C03)
Điểm cần nhớ cho kỳ thi:
- Wavelength = 5G edge computing cho mobile apps
- Ultra-low latency vì traffic không rời mạng 5G
- Use cases: Gaming, AR/VR, Connected vehicles, Live streaming
- Carrier Gateway (không phải Internet Gateway) cho 5G traffic
- Limited services: Chỉ EC2, EBS, ECS, EKS (không có S3, RDS, Lambda)
Câu hỏi thường gặp trong exam
| Scenario | Answer |
|---|---|
| Mobile app cần ultra-low latency cho 5G users | AWS Wavelength |
| Real-time gaming cho mobile devices | AWS Wavelength |
| AR/VR app cần responsive experience | AWS Wavelength |
| Connected vehicles, autonomous driving | AWS Wavelength |
| Low latency cho on-premises users | AWS Outposts |
| Low latency cho city users (fixed location) | AWS Local Zones |
Tổng kết
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ AWS Wavelength - Summary │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ ✅ WHAT: AWS infrastructure trong mạng 5G của nhà mạng │
│ │
│ ✅ WHY: Ultra-low latency (< 10ms) cho mobile/5G applications │
│ │
│ ✅ HOW: │
│ • Traffic từ 5G devices → Wavelength Zone (không qua Internet) │
│ • AWS đặt servers trong Telecom data center │
│ • Dùng Carrier Gateway thay vì Internet Gateway │
│ │
│ ✅ USE CASES: │
│ • Mobile gaming • Connected vehicles │
│ • AR/VR applications • Smart factories │
│ • Live streaming • Healthcare/Telemedicine │
│ │
│ ✅ SERVICES: EC2, EBS, ECS, EKS (limited set) │
│ │
│ ✅ PARTNERS: Verizon, Vodafone, KDDI, SK Telecom, Bell Canada │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘Tài liệu tham khảo
AWS Step Functions
Serverless Workflow Orchestration, State Machines, Standard/Express, 200+ AWS Integrations
Bastion Host Deep Dive & Các cách thay thế truy cập EC2
Mechanics SSH sâu, ProxyJump vs Agent Forwarding, ssh-agent, SSM Session Manager, EC2 Instance Connect Endpoint, Client VPN, Teleport/Boundary, decision matrix